De itinere Fratris Iohannis de Plano carpini vsque ad primam custodiam Tartarorum. Cap. 19.

Nos igitur ex mandato sedis Apostolicæ cùm iremus ad Orientis nationes, elegimus prius ad Tartaros proficisci: quia timebamus, ne per illos in proximo Ecclesiæ Dei periculum immineret. [Sidenote: Itinarium Iohann. et sociorum legatorum.] Itaque pergentes, ad regem Boëmorum peruenimus: qui cum esset nobis familiaris, consuluit, vt per Poloniam et Russiam iter ageremus. Habebat enim consanguineos in Polinia, quorum auxilo Russiam intrare possemus. [Boleslaus Dux Silesiæ.] Datísque literis et bono conductu, fecit et expensas nobis dari per curias et ciuitates eius, quo vsque ad Ducem Silesiæ Bolezlaum, nepotem eius, veniremus, qui etiam erat nobis familiaris et notus. Hinc et ipse nobis similiter fecit, donec veniremus ad Conradum, Ducem [Marginal note: Mazouiæ.] Lautisciæ, ad quem tunc, Dei gratia nobis fauente, venerat Dominus Wasilico, Dux Russiæ, à quo etiam plenius de facto audiuimus Tartarorum: quia nuncios illuc miserat, qui iam redierant ad ipsum. Audito autem, quòd opporteret nos illis munera dare, quasdam pelles castorum et aliorum animalium fecimus emi, de hoc, quod datum nobis fuerat in eleemosynam ad subsidium viæ. Quod agnoscentes Dux Conradus et [Marginal note: Grimislaua vt Mechouius lib. 1. cap. 9.] Ducissa Cracouiæ, et Episcopus et quidam milites, plures etiam nobis dederunt huiusmodi pelles. Denique Dux Wasilico à Duce Cracouiæ, et Episcopo atque Baronibus pro nobis attentè rogatus, secum nos in terram suam duxit, et vt aliquantulum quiesceremus aliquot diebus nos in expensis suis detinuit. [Literæ Papa ad Russos.] Et cùm rogatus à nobis, fecisset Episcopos suos venire, legimus eis literas Domini Papæ, monentis eos, ad sanctæ matris Ecclesiæ vnitatem redire. Ad idem quoque nos ipsi monuimus eos, et induximus, quantum potuimus, tam Ducem quàm Episcopos et alios. [Daniel, frater Basilij.] Sed quia Dux Daniel, frater Wasiliconis prædicti, præsens non erat, quoniam ad Baty profectus erat, non potuerunt eo tempore finaliter respondere. Post hæc Dux Wasilico transmisit nos vsque in Kiouiam metropolin Russiæ, cum seruiente vno. [Lituani.] Ibamus tamen in periculo capitis semper propter Lituanos, qui sæpè faciebant insultum super terram Russiæ et in illis maximè locis, per quos debebamus transire. At per prædictum seruientem eramus securi à Ruthenis, quorum etiam maxima pars occisa vel captiuata erat à Tartaris. Porrò in Danilone vsque ad mortem tunc infirmati fuimus. Nihilominus tamen in vehiculo per niuem et frigus magnum trahi nos fecimus. Cum ergò Kiouiam peruenimus, habuimus de via nostra consilium cum millenario ac cæteris ibidem nobilibus. [Pabulum equorum Tartario.] Qui responderunt nobis, quòd si duceremus equos illos, quos tunc habebamus, ad Tortaros, cùm essent magnæ niues, morerentur omnes: qui nescirent herbam fodere sub niue, sicut equi faciunt Tartarorum, nec inueniri posset aliquod pro eis ad manducandum, cùm Tartari nec stramina nec foenum habeant, nec pabulum. Itaque decreuimus eos illic dimittere cum duobus pueris, deputatis eorum custodiæ. Ideóque nos oportuit millenario dare munera, vt ipsum haberemus propitium, ad dandum nobis equos subductitios et conductum. Secundo igitur die post festum Purificationis cepto itinere, venimus ad villam Canouæ, quæ sub Tartaris erat immediatè. [Micheas [Greek: pankakos].] Cuius præfectus nobis dedit equos et conductum vsque ad aliam, in qua reperimus præfectum Micheam omni malitia plenum. Qui tamen acceptis à nobis muneribus secundum velle suum, duxit nos vsque ad primam custodiam Tartarorum.