De mutua victoria ipsorum et Kythaorum. Cap. 9.

Mongali autem in terram suam reuertentes, se contra [Marginal note: Haythono et Paulo Veneto sunt Cathay.] Kythaos ad prælium parauerunt, et castra mouentes, eorum terram intrauerunt. [Tartarorum Cathayna clades.] Quod audiens eorum Imperator, vnit cum exercitu suo contra illos, et commissum est prælium durum, in quo Mongali sunt deuicti, omnésque nobiles eorum, qui erant in exercitu, præter septem occisi sunt. Vnde cùm illis volentibus aliquam impugnare regionem, minatur aliquis stragem, adhuc respondent: Olim etiam occisi non nisi septem remansimus, et tamen modò creuimus in multitudinem magnam, ideóque non terremur de talibus. Chingis autem et alij, qui remanserunt, in terram suam fugerunt. Cúmque quieuisset aliquantulum, præparauit se rursus ad prælium, et processit contra terram Huyrorum. Isti sunt homines Christiani de secta Nestorianorum. [Nouæ victoriæ. Literæ.] Et hos etiam Mongali deuicerunt, eorumque literam acceperunt; prius enim scripturam non habebant, nunc autem eandem Mongalorem literam appellant. Inde contra terram Saruyur, et contra terram Karanitarum, et contra terram Hudirat processit, quos omnes bello deuicit. Inde in terram suam redijt, et aliquantulum quieuit. Deinde conuocatis omnibus hominibus suis, contra Kythaos pariter processerunt, diúque contra illos pugnantes, magnam partem terræ illorum vicerunt, eorumque Imperatorem in ciuitatem suam maiorem concluserunt. Quam et tam longo tempore obsederunt, quod exercitus expensæ omninò, defecerunt. Cúmque iam quod manducarent, penitus non haberent, præcipit Chingischam suis, vt de decem hominibus vnum ad manducandum darent. [Argentum loco lapidum in hostem proiectum.] Illi verò de ciuitate machinis et sagittis viriliter contra istos pugnabant et cum deficerent lapides, argentum et maximè liquefactum proijciebant. Ciuitas siquidem illa multis erat diuitijs plena. Cúmque diu Mongali pugnassent, et eam bello vincere non possent, vnam magnam sub terra viam ab exercitu vsque ad medium ciuitatis fecerunt, et prosilientes in medium eius, contra ciues pugnauerunt. Illi quoque qui extra remanserant, eodem modo contra illos pugnabant. Denique concidentes portas ciuitatis intrauerunt, et imperatorem cum pluribus occidentes vrbem possederunt, aurumque et argentum, et omnes eius diuitias abstulerunt. [Chingis salutatur Imperator.] Et cùm aliquos terræ suos homines nuntios præficissent, in terram propriam reuersi sunt. Tunc primum Imperatore Kythaorum deuncto, factus est Chingischam imperator Quandam tamen partem illius terræ, quia posita erat in mari nullatenus deuicerunt vsque hodie. [Cathaynorum literæ et religio.] Sunt autem Kitai homines pagani, habentes literam specialem, et etiam vt dicitur, veteris et noui Testamenti scripturam. Habent etiam vitas patrum et eremitas et domes, in quibus orant temporibus suis, ad modum Ecclesiarum facias. Quosdam etiam sanctos habere se dicunt, et vnum Deum colunt. Christum IESVM Dominum venerantur, et credunt vitam æternam, sed non baptizantur. Scripturam nostram honorant ac reuerentur. Christianos diligunt, et eleemosynas plures faciunt, homines benigni satis et humani videntur. Barbam non habent, et in dispositione faciei cum Mongalis in parte concordant. [Opificiorum [Greek: exochae].] Meliores artifices in mundo non inueniuntur in omnibus operibus, in quibus homines exercentur. Terra eonira est opulenta numis in frumento et vino, auro et serico ac rebus cæteris.